Ugljik - Periodni sustav elemenata


KEMIJSKO-TEHNOLOŠKI FAKULTET U SPLITU

PERIODNI SUSTAV ELEMENATA verzija 1.7





 C



Engleski:  Carbon

Francuski: Carbone

Hrvatski: Ugljik

Njemački: Kohlenstoff

Talijanski: Carbonio





Atomski broj: 6

Skupina: 14

Perioda: 2

Agregatno stanje (20 °C): krutina

Ugljik je poznat od davnih vremena. Ime mu potječe od latinskog naziva za ugljen - carbo. Lako izgara u prisustvu oksidansa. Javlja se u više alotropskih modifikacije, kao amorfni, grafit, dijamant i fulleren. Prirodni amorfni ugljik su razne vrste ugljena, koks i čađa. Grafit je crna, klizava krutina bez mirisa, visokog tališta i dobre električne vodljivosti. Ne tali se već sublimira na 3825 °C. Najviše se upotrebljava za proizvodnju elektroda. Dijamant je prozirna ili obojena, ekstremno tvrda krutina visokog indeksa loma. Ne vodi električnu struju a upotrebljava se kao drago kamenje i za izradu bušilica i bruseva. Četvrta alotropska modifikacija ugljika, fullerene (sačinjavaju je 60 ili 70 atoma vezanih zajedno), otkrivena je 1969. godine sublimacijom pirolitičkog grafita na niskom tlaku.


Elektronska konfiguracija: [He] 2s² 2p²

Relativna atomska masa: 12.0107(8)

Oksidacijski broj: -4 +2 +4



Elektronegativnost: 2.55

Toplinska vodljivost: 5.7 W/(m K)

Električna otpornost (20 °C): 1375 μΩcm



Atomski radijus: 77.2 pm

Gustoća (g/dm3): 3513 (dijamant, 293 K) 
2260 (grafit, 293 K)

Molarni volumen (cm3/mol): 3.42 (dijamant, 293 K) 
5.31 (grafit, 293 K)



Temperatura taljenja: 3550 °C

Temperatura vrenja: 4827 °C

Kritična temperatura: 6470 °C



Toplina taljenja: 105 kJ/mol

Toplina isparavanja: 710.9 kJ/mol

Toplina atomiziranja: 711.2 kJ/mol

U zraku dolazi kao CO2 a u stijenama kao karbonat. U prirodi se nalazi u velikim količinama kao mineralni ugljen, nastao procesom pougljenjivanja. Suhom destilacijom ugljena proizvodi se koks. Koks se upotrebljava kao redukcijsko sredstvo u metalurgiji, naročito pri proizvodnji željeza. Čađa se upotrebljava kao boja i kao punilo u proizvodnji automobilskih guma. Aktivni ugljen ima veliku površinu i upotrebljava se kao adsorbens. Crni amorfni ugljik (99.9%) košta 48.40 € za 1000 g, grafitni prah (99.9%) košta 46.50 € za 1000 g, dijamantski prah (99.9%) košta 265.70 € za 5 g a fuleren prah (99.5%) košta 762.20 € za 5 g. 5B <= 6C => 7N ___________________ Svoje primjedbe, komentare ili dopune možete poslati e-mailom. Periodni sustav elemenata __________________________________ Datum zadnje promjene: 29.03.2003 Copyright © 1998-2003 by Eni Generalić